Âm Thể không phải cái thấy, nhưng nghe mà thấy biết Âm
Thể có sự sống thì chỉ tai nghe có đẳng cấp như tai nghe
nhạc sĩ mới nghe ra __ nghe ra nó trưởng ( majeur ),
nghe ra nó thứ ( mineur ), nghe ra nò hòa hợp, nó bất
hiệp, nó chuyển thể, nó biến diệt rồi nó phục sinh. Âm
Thể thực kỳ diệu, thực lạ lùng khiến phải hỏi tại sao __
đó là lý do có bài viết này và luôn cả tập sách này để ai đó có
như tôi thì xin mời . . .
*
Một âm không có âm thể mà phải một tập họp thành nhóm
âm. Điều này thì tai nghe nghe ra được, Hệ Thất Âm biết
được. Nhưng hỏi nhóm âm phải bao nhiêu vừa đủ để có âm
thể hoàn toàn thì đáp số còn là ẩn số đối với âm học
phương Tây hiện thời. Phương Đông trên cơ sở Ngũ Hành
cho ra Hệ Ngũ Âm Cung Thương Giốc Chủy Vũ có ý nghĩa <<
5 âm hợp hóa thành thể >> tức 5 âm đủ có
một âm thể hoàn toàn. Nhưng không phải 5 âm bất
kỳ mà là năm âm có yếu tố huyết thống gần, có yếu tính
di truyền đậm __ đó là năm âm liên tiếp trên
VÒNG QUÃNG 4 ĐÚNG LÊN :
Với Ngũ Hành thì mỗi 5 hành thành một Tiểu Vũ. Ngũ Hành
ứng ngũ âm thì mỗi năm âm thành một Âm Thể. Về lý là
như vậy mà loạt bài trước có trình bày qua :
còn hiện thực là Nhạc Sĩ đang vận dụng nó để có hiệu ứng
âm nhạc __ chẳng hạn cái Hợp âm DO
phải có MI thì DO THỂ MAJEUR mới majeur hoàn toàn
:
Trong bài ĐƯỜNG TƠ LIÊN KẾT tôi có nói tới độ số 600 là
một độ dài âm thể vì nó bao hàm độ số ngũ hành. Với Âm Thể DO
Majeur thì độ số này bao hàm trong khoảng MI
- DO [ mi - la - re - sol - do ] nên không thể
thiếu MI trong cái hợp đại biểu âm thể trưởng.
Có điều tai nghe không nghe ra được số lượng âm nhưng nghe ra
được âm thể phát triển thiếu đủ __ vô hình chung phải đủ
ngũ hành mới đủ năng lực phát triển âm thể. Quãng
của Chủ âm với âm hiệu quãng 3 Majeur của nó chính là cái độ số
600 của đường tơ.
Nhưng chưa hết điều phải hỏi như hỏi : 1/
Âm thể có âm thể majeur, có âm thể mineur, tại sao ? 2/ Hệ Thất Âm đề ra hai âm giai tự nhiên DO MAJEUR với LA MINEUR và lấy MAJEUR làm MẪU
mà không lấy MINEUR là ý gì ? 3/ Tại
sao nói âm giai LA mineur là tương đối của âm giai DO
Majeur ? 4/ Majeur
- Mineur là Âm thức của âm thể __ vậy âm thể chỉ có
hai thức đó thôi sao ?
Trên đây là một vài dấu hỏi đã hỏi Thầy, Thầy bảo về xem
sách, nhưng sách nào giải xin anh chỉ giùm tôi ?
Viết ra những điều này tôi chỉ muốn góp thêm cái biết,
nhất là với các em nhỏ đang vỡ lòng lý nhạc như
tôi một thuở. Về cái câu hỏi thứ tư xin khẳng định không
chỉ có hai thức Majeur Mineur như nhận định của Hệ Thất
Âm, bằng chứng là Dân ca Việt nhiều bài bản ngoài
tầm hai âm thức đó, lại rất kỵ hợp âm có cấu trúc quãng ba ; còn tinh tế
một chút sẽ nhận diện ít gì cũng tới thập thức (
sẽ bắt gặp chứng dẫn ở thân bài ).
Với câu hỏi 1/ & 2/ có ý kéo Hệ Thất Âm về
với nguyên ngữ << tự nhiên >> khoát
lên
thất âm [ DO - RE - MI - FA - SOL - LA - SI ] để tiến
tới nhìn nhận Âm Giai DO MAJEUR như một định
đề. Không phải không chứng minh được mà còn biết được
majeur, mineur thức nào xảy ra trước sau với âm thể.
Hệ Thất Âm __ về mặt thinh thức có tai nghe
đẳng cấp nhận diện Âm thể __ một vật phi vật có sự sống
sinh vật. Đã vật thì có vật nào có mà không từ không.
Đã sinh vật thì có sinh vật nào sanh ra mà không
trưởng lên với thời gian. Đem lý này soi rọi vào âm
thể quả nhiên thấy âm thể có như vậy __ và nếu âm thể
không như vậy thì nhạc sĩ có phù phép gì dựng lên sự
sống âm thể __ ví như âm thể DO MAJEUR hừng
hực về sau cái hợp âm G9 anh đặt xuống :
Trước mắt anh __ La Bàn Âm Giai hiễn thị 12 âm
trong đó 7 âm của hai hợp G9 - CM không phải bỗng dưng
qui tụ thành giải trên hai miền SINH - HIỄN __ mà
mỗi ÂM trên vòng là một thời thì trôi qua của một tiến
trình tuần tự 12 quãng 4 đúng lên thành cái vòng qui luật được phát
minh bởi Hệ Thất đấy :
Với thời thì [13] tròn một chu kỳ qua DO có
hiện tượng DO thể PHỤC SINHmà là DO THỂ MAJEUR
mới kỳ lạ. Liên hệ lại những thời thì trôi qua từ
sau thời DIỆT THỂ : trên vòng
hiện hữu 6 âm nơi hai miền SINH - HIỄN là [
B-E-A-D-G-C ] kể từ thời thì 9 đến 13 hiện tại __
là 6 âm vừa mới sanh. Cái lý sanh rồi phải
trưởng là hiễn nhiên của vật xem ra không
ngoại lệ với âm thể.
Có người nói tôi cố tình nhồi nhét Dịch lý vào đây.
Đúng bởi dịch lý là lý vật ___ mọi khoa học là công trình
tìm kiếm lý vật, hòa âm mà anh học là học lý hòa hợp
của âm thanh.
Lý âm thanh có cái vòng 12 quãng 4 đúng lên như vòng bên
dưới ; trên vòng đó tự nó ấn định 12 khoảng đều đặn, mỗi
cặp âm trên hai mút kính vòng nghe ra chói tai nghịch
nhĩ như [ SI - FA ] [ DO - FA# ] v.v. . .
Hoà âm phát biểu hai âm tạo quãng 4 tăng, 5 giảm là hai
âm bất hòa. Hai âm đó chính là cặp âm trên hai mút kính
vòng ở thế << trực xung >> của Dịch luật như [ C -
F# ] trên hình đồ. Tại sao phải thêm từ << đúng >> vào
quãng 4, quãng 5 ??? Là để buộc anh nghiêm chỉnh tránh
dùng hai âm ở thế trực xung bất hòa hiệp. Hòa âm
cho biết Hợp âm của hai âm có quãng 4tăng - 5giảm
diệt thể nhau mà âm thể của hợp sau diệt thể hợp âm
trước. Vòng quãng 4 tuần tự khởi đi từ 1 - 2 - 3 - 4 -
5 - 6 đến 7 gặp phải 1 trực xung mà [ 7 diệt 1 ]. Suy ra [ 8 diệt 2
] [ 9 diệt 3 ] [ 10 diệt 4 ] [ 11 diệt 5 ] [ 12 diệt 6 ]
[ 13 diệt 7 ]. Vậy là vào thời thì [13] tại DO
chỉ có 6 âm [ B-E-A-D-G-C ] là lý toán của
chính cái vòng quãng 4 đúng lên __ mà đấy là
6 âm vừa mới xuất hiện __ đã không bỗng dưng hội tụ về
miền SINH - HIỄN. Hệ Thất Âm tiên khởi MAJEUR
hóa ra vì sự hợp hóa nghe ra từ 6 âm vừa mới được
sinh. Nhưng
theo âm luật Hệ Ngũ Âm chỉ 5 âm không thừa, đủ
có một âm thể __ nên chi 6 âm [ B-E-A-D-G-C ] tuần
tự cho ra hai âm thể mang tên SOL - DO :
1/ Âm thể SOL [ B-E-A-D-G ]
2/ Âm thể DO [ E-A-D-G-C ]
Công thức Giai Kết Trọn buộc anh đặt BẬC Vtrước BẬC I là làm theo cái trình tự 1/ &
2/ của qui trình chuyển thể SOL sang DO. Sự phát triển hợp âm Bậc V từ 3 lên
5 âm do ma lực ngũ hành thúc đẩy để âm thể Bậc V
có đầy đủ năng lực sanh thể __ và cái sự anh nhận ra Bậc
V ĐỊNH THỂ của Bậc I là qũi đạo vạch rồi, được lập trình
sẵn bởi quãng 4 đúng lên đấy, thưa anh.
Vấn đề MAJEUR - MINEUR của âm thể là tính chất
nghe ra từ âm thể __ cảm nhận ấy là thế nào mà có người
gọi TRƯỞNG - THỨ lại có người gọi TRƯỜNG - ĐOẢN ?
Vậy << trưởng thứ, trường đoản >> là thế nào cần phải
làm rõ bản chất toán pháp. Họa sĩ không thông luật phối
cảnh ắt hỏng bức tranh. Nhạc sĩ không biết gì về sự
chuyển thể của bốn mùa, lại chưa từng gỉa dụ DO
thể mùa Xuân thì Thu tương ứng âm thể nào mà nói
viết << giao hưởng khúc 4 mùa >> là lộng ngữ
loạn bút. Qũi đạo
Quãng 4 đúng lên dàn bày 12 âm như 12 tháng, bốn mùa
phân rõ độ số, thanh sắc __ là hiện thực có thể đối
chiếu để nghiệm ra :
Đem cái cảm thức mùa thời mà cảm nghĩa âm thức,
nghiệm ra tương quan thời gian - âm thể : thời
gian có làm biến đổi âm thể, âm thể có chất chứa thời
gian chứ nếu không __ làm
sao thời gian lên tiếng được qua âm thể ?
Với NGƯỜI __đối chiếu HIỆN TẠI - QUÁ KHỨ mà biết NGƯỜI trưởng lớn
và đã lớn mức nào qua từng thời điểm qúa khứ. Chiếu lại
thước phim từ quá khứ 9E về hiện tại C13 nghe
thấy DO THỂ majeur lên từng bước , từng bước để majeur hoàn toàn :
Vậy
MAJEUR là TRƯỞNG
Kết luận : Âm thể
sau thời sinh phải trưởng.
Dịch nói vật có
trưởng lớn và lớn tới hạn
thì thôi không lớn nữa phải tiêu dần xuống. Để xem Âm thể
DO MAJEUR có tiêu dần xuống như phát biểu của Dich
luật :
Xem có thấy biết nhưng không
biết thắm thía nếu không tai nghe. DO THỂ tại thời thì 13 hoàn toàn trưởng nghe ra
trong sáng, tươi vui, ấm áp, rồi khác khác, khác dần qua
từng thời thì 14,15 rồi 16 khác biệt hẵn với
MAJEUR __ tới đó DO THỂ đã MINEUR hoàn toàn :
Vậy
MINEUR là THỨ
Kết luận : Âm thể
sau thời trưởng phải thứ.
Nhưng ÂM THỂ là gì ? Đấy mới là mấu
chốt của vấn đề cần phải hỏi để biết. Âm thể không phải
cái thấy mà là cáinghe ra từ một chùm âm
phát tiếng. Đồng phát với không đồng phát là hai cách
phát tiếng của chùm âm dẫn đến hậu qủa cái nghe ra có
khác. Một chùm 5 âm [ DO SOL RE LA MI ] đủ có âm
thể DO MAJEUR, nhưng đồng phát thì khó mà nhận ra
vì lý do << hòa âm >>. Khả năng tai nghe nhận biết
âm thể qua cái âm thức của nó mà âm thức là cái hợp hóa
bởi hai âm cơ bản [ chủ âm + định thể ] với một
âm thứ ba. Âm thức của âm thể được nhận biết bởi cái âm
thứ ba này __ mà cái âm thứ ba đó như trình bày ở trên
là có tương quan với thời điểm. Vậy thì ÂM THỨC là
cái nghe ra ÂM THỂ THỜI ĐIỂM __ ví như cái
thấyTA THỜI ĐIỂM ( trẻ, gìa ).
Xét cái quãng thời trưởng - thứ của DO THỂ (
theo tai nghe trưởng thứ của Hệ Thất Âm ) thấy rằng nó
đã trưởng thứ theo từng nhịp tiết của thời gian qua 8
thời thì chia thành hai quãng :
[ 9 - 10 - 11 - 12 ]
để majeur
[ 13 - 14 - 15 - 16 ] để mineur.
Từ DO NGUYÊN THỂ ( hợp hóa bởi Chủ âm DO và Định
thể SOL ) vạch một đường xuyên tâm chia vòng
thành hai nửa trái - phải phân biệt rõ hai vùng
miền :
majeur phải - mineur trái. Lấy bất kỳ một âm thuộc miền
majeur cho vào DO THỂ NGUYÊN THỂ ( hợp hóa bởi chủ âm +
định thể ) thì DO THỂ MA JEUR, hay bất kỳ âm nào trên
miền mineur cho vào DO NGUYÊN THỂ thì DO THỂ MINEUR.
Hoà âm nói đến chuyển thể là biết âm thể có chuyển thể
mà không nói đến cái vòng 12 chuyển thể là một
thiếu sót. Chuyển chuyển đến lần chuyển thể thứ 12
thì âm thể cũ quay về là âm thể có biến thể. Âm
thức là cái
nghe ra âm thể tại thời điểm biến của âm thể. Bảng biểu
trước mắt cho ra 9 âm thức chưa kể hai âm thức tại thời
vị 6 & 7.
SINH - HIỄN - BIẾN - DIỆT là con đường biến thể của âm
thể __ là bốn thời thì của một quá trình
liên tiến âm thể. Âm thể là Nhạc __ về mặt này thì
âm nhạc tới nay chưa thể hiện tròn đầy tính chất của âm
thể.
*
Về cái ÂM THỂ TƯƠNG ĐỐI
Hệ Thất Âm giải thích vì chúng chung
cùng 7 âm, chung cùng biến cốt. Vâng tôi thấy nhưng chưa
thấy thuyết phục __ qua hai mẫu âm giai MI MAJEUR
với DO
MINEUR này :
Gọi là tương đối để chỉ mối liên hệ không thể tách rời
hai âm thể quấn quít quyện nhau như hình với bóng mà MIb MAJEUR như hình, DO MINEUR như bóng.
Hình với bóng theo nhau nhưng có phân biệt nguyên do nên
chi phải truy tìm cái nguyên do vì đâu DO MINEUR
trở thành tương đối thể của MIb MAJEUR. Xin mời Bạn trở
lại La Bàn Âm Giai tại thời thì [13] khi DO THỂ đã
MAJEUR HOÀN TOÀN :
LƯU Ý :
right click lên hình bấm play để
dừng
bấm play lần nữa để chạy
Nói tắt ngang, nói không đầu đuôi câu chuyện thì nói
Âm thể DOMINEUR là tương đối thể của Âm thể
MIbMAJEUR vì chúng có cùng Biến cốt ( hình dưới )
Nói không tắt ngang, có đầu đuôi nguyên nhân câu
chuyện thì phải nói DO THỂ sau thời
trưởng hoàn toàn phải lùi xuống thứ và thứ đến thới
thì 16 (MIb)đạt DO MINEUR hoàn
toàn vừa lúc MIb THỂ MAJEUR lên hoàn toàn (
xem lại hình động ở trên ).
Xét hai âm thể
DO THỂ - MIbTHỂ
1/ Thấy rằng hai âm thể DO và MIb có thời
điểm MAJEUR HOÀN TOÀN là khác nhau mà DO THỂ majeur
trước, MIbTHỂ majeur sau, hai thời điểm chênh lệt nhau
một độ số 90.
2/ Thấy rằng hai âm thể có chung
cùng 5 âm ( chứ không phải 7 ) mà phần DO THỂ mineur
hoàn toàn Là phần MIb THỂ majeur hoàn toàn.
3/ Vì cái chùm 5 âm [ MIb-SIb.FA. DO.SOL
] có chứa hai chủ âm và hai định thể của hai âm thể nên
chi hai âm thể có tương quan nhau, âm thức của chúng
nghe ra quấn quít nhau mà DOTHỂ MINEUR theo cùng MIbTHỂ
MAJEUR nên chi nói hai âm thể là tương đối của nhau (
cái nghe nghe ra được tính chất âm thể này phụ thuộc vào
âm thể kia ).
Cũng vậy : LA THỂ với giải 8 âm từ [
C#.F#.B.E.A.D.G.C ] mà phần trưởng của LA THỂ gồm
5 âm [ A.E.B.F#.C# ] và phần thứ gồm 5 âm [
A.E.D.G.C ] , 5 âm này lại là phần trưởng của DO THỂ nên
chi tại cái lúc LA THỂ thứ xuống hoàn toàn ( là Am ) thì
DO THỂ trưởng lên hoàn toàn ( là CM ) :
Bài viết về ÂM THỂ còn dài, còn nhiều vấn đề phải làm
sáng tỏ những cái mà Hệ Thất Âm cho là << qui tắc
ngoại lệ >> chẳng hạn về quãng 5 đúng không thay đổi
được đối với âm thể majeur, ngoại lệ với âm thể mineur.
Là qui luật tự nhiên thì không có ngoại lệ đâu Bạn,
chẳng qua vì không giải thích được nên buộc phải nói
vậy. Mời Bạn xem tiếp những bài sau tôi đặt trong tiêu
đề HỆ LUẬN của ÂM THỂ.